భారతదేశ రక్షణ రంగం(Defense sector) మరో కీలక మైలురాయిని అధిగమించింది. 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో దేశ రక్షణ ఉత్పత్తి విలువ రూ.1.78 లక్షల కోట్లకు చేరి సరికొత్త రికార్డు సృష్టించింది. ఐదేళ్లలో ఇది 110 శాతం పెరుగుదలను నమోదు చేయడం విశేషం. ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ఆయుధ దిగుమతిదారుల్లో ఒకటిగా ఉన్న భారత్, ఇప్పుడు ప్రధాన రక్షణ ఉత్పత్తి కేంద్రంగా ఎదగాలనే లక్ష్యంతో వేగంగా ముందుకు సాగుతున్నట్లు ఈ గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి.
బుధవారం కేంద్ర రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ విడుదల చేసిన వివరాల ప్రకారం, 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో నమోదైన రూ.1.54 లక్షల కోట్ల ఉత్పత్తితో పోలిస్తే 2025-26లో 15.6 శాతం వృద్ధి నమోదైంది. అలాగే 2013-14తో పోలిస్తే రక్షణ ఉత్పత్తి దాదాపు నాలుగు రెట్లు పెరిగింది.
ఆత్మనిర్భర్ భారత్ ఫలితాలు
దశాబ్దాలుగా యుద్ధ విమానాలు, జలాంతర్గాములు, ఫిరంగి వ్యవస్థలు, అధునాతన ఆయుధాల కోసం విదేశాలపై ఆధారపడిన భారత్, ఇప్పుడు స్వదేశీ తయారీపై దృష్టి సారిస్తోంది. “ఆత్మనిర్భర్ భారత్” కార్యక్రమంలో భాగంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం అమలు చేసిన విధాన సంస్కరణలు రక్షణ రంగంలో స్వదేశీ రూపకల్పన, అభివృద్ధి, తయారీ సామర్థ్యాలను గణనీయంగా పెంచాయి. 2020-21లో రూ.84,643 కోట్లుగా ఉన్న రక్షణ ఉత్పత్తి విలువ, 2025-26 నాటికి రూ.1.78 లక్షల కోట్లకు చేరింది. ఏరోస్పేస్, క్షిపణులు, నౌకాదళ వ్యవస్థలు, సాయుధ వాహనాలు, ఎలక్ట్రానిక్స్, మందుగుండు సామగ్రి వంటి విభాగాల్లో స్వదేశీ తయారీ గణనీయంగా పెరిగింది.
రక్షణ మంత్రి రాజ్నాథ్ సింగ్ హర్షం
ఈ విజయంపై కేంద్ర రక్షణ మంత్రి రాజ్నాథ్సింగ్ స్పందించారు. 2025-26లో భారత్ వార్షిక రక్షణ ఉత్పత్తి రూ.1.78 లక్షల కోట్ల ఆల్టైమ్ హై స్థాయికి చేరిందని ఆయన తెలిపారు. విధాన సంస్కరణలు, పరిశ్రమల భాగస్వామ్యం, స్వదేశీ సామర్థ్యాల బలోపేతానికి చేసిన కృషి ఈ విజయానికి కారణమని పేర్కొన్నారు.
ప్రైవేట్ రంగం వాటా పెరుగుతోంది
తాజా గణాంకాల్లో మరో ముఖ్యమైన అంశం ప్రైవేట్ రంగం పాత్ర పెరగడం. డిఫెన్స్ పబ్లిక్ సెక్టార్ అండర్టేకింగ్స్ (DPSUs) ఇంకా మొత్తం ఉత్పత్తిలో 76 శాతం వాటాతో ముందంజలో ఉన్నప్పటికీ, ప్రైవేట్ రంగం వాటా 22 శాతం నుంచి 24 శాతానికి పెరిగింది. 2025-26లో ప్రైవేట్ కంపెనీలు సుమారు రూ.42,000 కోట్ల విలువైన రక్షణ ఉత్పత్తులు తయారు చేశాయి. ఇది ఇప్పటివరకు నమోదైన అత్యధిక స్థాయి. పెద్ద కంపెనీలతో పాటు MSMEలు, స్టార్టప్లు కూడా రక్షణ రంగంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి.
రికార్డు స్థాయికి చేరిన రక్షణ ఎగుమతులు
దేశీయ ఉత్పత్తి పెరుగుదలతో పాటు రక్షణ ఎగుమతులు కూడా కొత్త రికార్డులు సృష్టిస్తున్నాయి. 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో భారత్ రూ.38,424 కోట్ల విలువైన రక్షణ సామగ్రిని విదేశాలకు ఎగుమతి చేసింది.
భారత్లో తయారైన సైనిక పరికరాలకు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో పెరుగుతున్న ఆదరణకు ఇది నిదర్శనంగా భావిస్తున్నారు. సాంకేతిక నైపుణ్యం, ఉత్పత్తుల నాణ్యత, ప్రపంచ మార్కెట్లో పోటీతత్వాన్ని ఎగుమతులు ప్రతిబింబిస్తున్నాయని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
ప్రపంచ రక్షణ వ్యయం పెరుగుదలతో అవకాశాలు
ప్రపంచవ్యాప్తంగా సైనిక వ్యయం పెరుగుతున్న సమయంలో భారత్ ఈ విజయాన్ని సాధించింది. ఏప్రిల్లో స్టాక్హోమ్ అంతర్జాతీయ శాంతి పరిశోధన సంస్థ విడుదల చేసిన నివేదిక ప్రకారం, 2025లో ప్రపంచ సైనిక వ్యయం 2.9 శాతం పెరిగి 2.887 ట్రిలియన్ డాలర్లకు చేరింది. ఇది వరుసగా 11వ ఏడాది వృద్ధి.
భారత్ ప్రపంచంలో అత్యధిక రక్షణ వ్యయం చేస్తున్న ఐదు దేశాల్లో ఒకటిగా నిలిచింది. చైనా, పాకిస్థాన్కు సంబంధించిన భద్రతా సవాళ్లు, సైనిక ఆధునీకరణ కార్యక్రమాల కారణంగా భారత రక్షణ వ్యయం 8.9 శాతం పెరిగి 92.1 బిలియన్ డాలర్లకు చేరింది.
ఉక్రెయిన్ యుద్ధం, ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో వ్యూహాత్మక పోటీ, పెరుగుతున్న భౌగోళిక రాజకీయ అనిశ్చితులు ప్రపంచవ్యాప్తంగా రక్షణ ఉత్పత్తుల డిమాండ్ను పెంచుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో ప్రపంచంలో పెద్ద రక్షణ కొనుగోలుదారుగా ఉన్న భారత్, ఇప్పుడు ప్రముఖ రక్షణ తయారీదారు మరియు ఎగుమతిదారుగా ఎదగడానికి ప్రయత్నిస్తోంది.