ప్రతి సంవత్సరం ఆగస్ట్ 15 రాగానే ప్రతి భారతీయుడి హృదయం దేశభక్తితో ఉప్పొంగిపోతుంది. పాఠశాలలు, ప్రభుత్వ కార్యాలయాల నుండి అంతర్జాతీయ వేదికల వరకు మువ్వన్నెల జెండా రెపరెపలాడుతుంటే జాతీయ గర్వం, గౌరవం ప్రతి ఒక్కరిలోనూ ఉరిమే ఉత్సాహాన్ని నింపుతాయి. 1947 ఆగస్ట్ 15న బ్రిటీష్ పాలన నుండి విముక్తి పొందిన భారత్, 1950 జనవరి 26న రాజ్యాంగాన్ని అమలులోకి తెచ్చుకుని ఒక సార్వభౌమ, ప్రజాస్వామ్య, గణతంత్ర దేశంగా అవతరించింది.

ఆగస్ట్ 15వ తేదీనే స్వాతంత్య్ర దినోత్సవంగా ఎందుకు ఎంచుకున్నారు?

భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం ఇవ్వడానికి బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం 1948 జూన్ వరకు గడువు అనుకున్నప్పటికీ, నాటి చివరి వైస్రాయ్ లార్డ్ మౌంట్ బాటెన్ ఆ తేదీని ముందే నిర్ణయించి 1947 ఆగస్ట్‌కు మార్చారు. దానికి ఒక బలమైన చారిత్రక కారణం ఉంది:

• రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో విజయం: రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో అల్లైడ్ ఫోర్సెస్ (బ్రిటన్, అమెరికా, ఫ్రాన్స్, సోవియట్ యూనియన్) కమాండర్‌గా ఉన్న మౌంట్ బాటెన్ ముందు 1945 ఆగస్ట్ 15న జపాన్ చక్రవర్తి హిరోహితో నాయకత్వంలో జపాన్ సైన్యం లొంగిపోయింది.
• మౌంట్ బాటెన్ లక్కీ డే: ఈ విజయం మౌంట్ బాటెన్‌కు తన జీవితంలో అత్యంత అదృష్ట దినంగా నిలిచిపోయింది. అందుకే ఆ జ్ఞాపకార్థం భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం ఇచ్చేందుకు కూడా అదే ఆగస్ట్ 15 తేదీని ఆయన ఖరారు చేశారు.

మన త్రివర్ణ పతాకం – రూపకల్పన & స్వీకరణ

భారతీయ జాతీయ పతాకాన్ని ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు చెందిన అమరజీవి, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు పింగళి వెంకయ్య డిజైన్ చేశారు.

• జాతీయ పతాక దినోత్సవం (జులై 22): 1947 జులై 22న భారత రాజ్యాంగ పరిషత్తు ప్రస్తుత త్రివర్ణ పతాకాన్ని స్వతంత్ర భారత జాతీయ జెండాగా అధికారికంగా స్వీకరించింది. అందుకే ప్రతి ఏటా జులై 22ను ‘జాతీయ పతాక దినోత్సవం’గా జరుపుకుంటారు.

మూడు రంగులు – వాటి అంతరార్థం:

1. కాషాయం (Saffron): ధైర్యం, త్యాగం మరియు నిస్వార్థ సేవా నిరతికి సంకేతం.
2. తెలుపు (White): శాంతి, సత్యం మరియు పవిత్రతకు ప్రతీక.
3. ఆకుపచ్చ (Green): శ్రేయస్సు, విశ్వాసం, పంటపొలాల సమృద్ధి మరియు ప్రకృతికి చిహ్నం.
4. అశోక చక్రం (Navy Blue): సారనాథ్‌లోని అశోక స్తంభం నుండి గ్రహించిన ఈ చక్రంలో 24 ఆకులు (Spokes) ఉంటాయి. ఇవి ధర్మం, న్యాయం మరియు నిరంతర ప్రగతిని సూచిస్తాయి.

ప్రతి భారతీయుడు తెలుసుకోవాల్సిన 10 ఆసక్తికర విశేషాలు

1. పతాక నిష్పత్తి: జాతీయ జెండా ఎల్లప్పుడూ 3:2 (పొడవు:వెడల్పు) నిష్పత్తిలోనే ఉండాలి.
2. రూపకర్త: మన జెండా ప్రస్తుత రూపకర్త తెలుగువాడైన పింగళి వెంకయ్య.
3. ఫ్లాగ్ కోడ్ ఆఫ్ ఇండియా: జెండాను ఎలా ఉపయోగించాలి, ఎలా ఎగురవేయాలనే అంశాలపై 2002లో ప్రత్యేక నిబంధనలు (Flag Code) అమలులోకి వచ్చాయి.
4. సార్వభౌమత్వ చిహ్నం: విదేశీ వేదికలలో భారత దేశానికి, మన ఐక్యతకు మువ్వన్నెల జెండానే ప్రధాన ప్రాతినిధ్యం వహిస్తుంది.
5. చట్టపరమైన గౌరవం: జాతీయ జెండాను అవమానించడం చట్టరీత్యా తీవ్రమైన నేరం.
6. కాటన్/ఖాతీ ప్రాధాన్యత: సాంప్రదాయక పతాకాల తయారీకి ఖాదీ లేదా చేనేత వస్త్రాన్నే ఉపయోగించేవారు (ప్రస్తుతం ఫ్లాగ్ కోడ్ సవరణల ప్రకారం పాలిస్టర్ కూడా అనుమతిస్తున్నారు).
7. అర్థరాత్రి స్వాతంత్ర్యం: 1947 ఆగస్ట్ 14 అర్ధరాత్రి 12 గంటలకు (ఆగస్ట్ 15 సాంకేతిక ప్రారంభం) భారత్ స్వేచ్ఛా వాయువులు పీల్చుకుంది.
8. ఎగురవేసే విధానం: జెండాలో కాషాయ రంగు ఎల్లప్పుడూ పైననే ఉండాలి.
9. మొదటి పతాక ఆవిష్కరణ: 1947 ఆగస్ట్ 15న ఢిల్లీలోని రెడ్ ఫోర్ట్ (ఎర్రకోట) వద్ద తొలిసారి జాతీయ జెండాను ప్రధాని జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ ఆవిష్కరించారు.
10. ఐక్యతా స్ఫూర్తి: కుల, మత, ప్రాంతాలకతీతంగా 140 కోట్లకు పైగా ఉన్న భారతీయులను ఒకే తాటిపైకి తెచ్చే ఏకైక శక్తి మన త్రివర్ణ పతాకం.

జాతీయ జెండా విషయంలో పాటించాల్సిన నియమాలు

• జాతీయ జెండాను ఎప్పుడూ నేలను తాకనివ్వకూడదు.
• చిరిగిన, రంగు వెలిసిన లేదా పాడైపోయిన జెండాలను ఎగురవేయడం నేరం.
• జెండాపై ఎలాంటి రాతలు రాయడం గానీ, బొమ్మలు గీయడం గానీ చేయకూడదు.
• ఇతర ఏ జెండానైనా సరే జాతీయ జెండా కంటే ఎత్తులో ఎగురవేయకూడదు.
• సూర్యోదయం తర్వాత ఎగురవేసి, సూర్యాస్తమయం లోపు గౌరవప్రదంగా దించేయాలి (రాత్రివేళ వెలుతురు సౌకర్యం ఉంటే మినహాయింపు ఉంటుంది).

మన త్రివర్ణ పతాకం కేవలం ఒక వస్త్రం కాదు.. అది కోట్లాది మంది త్యాగధనుల రక్తతర్పణానికి, భారత ఆత్మగౌరవానికి నిలువెత్తు నిదర్శనం!