శ్రావణ మాసంలో పౌర్ణమికి ముందు వచ్చే శుక్రవారం నాడు లక్ష్మీదేవిని ఆరాధిస్తూ జరుపుకునే విశిష్టమైన పండుగ వరలక్ష్మీ వ్రతం. ముత్తైదువులు దీర్ఘసుమంగళిగా ఉండాలని, ఇంట అష్టైశ్వర్యాలు సమకూరాలని ఈ వ్రతాన్ని అత్యంత భక్తిశ్రద్ధలతో ఆచరిస్తారు. ఈ పూజా విధానం, కావలసిన సామగ్రి మరియు కథా విశేషాల సమగ్ర సమాచారం ఇక్కడ పొందుపరచబడింది.
కావలసిన పూజా సామగ్రి
- పసుపు, కుంకుమ, గంధం: వినాయకుని ప్రతిమ, అలంకరణ మరియు తోరాల కోసం.
- పూలు & అక్షతలు: విడిపూలు, తోరాల పూలు, పూల మాలలు మరియు బియ్యంలో పసుపు కలిపిన అక్షతలు.
- కలశ సామగ్రి: రాగి లేదా వెండి కలశం, కొబ్బరికాయ, మామిడి ఆకులు, తెల్లని వస్త్రం లేదా రవిక గుడ్డ.
- తోరాలు: 9 పోగుల నూలు దారానికి పసుపు రాసి, 9 పూలతో 9 ముడులు వేసిన తోరాలు.
- నైవేద్యాలు: పరమాన్నం, పూర్ణం బూరెలు, పులిహోర, పాయసం, పంచామృతాలు, పండ్లు.
- ఇతర వస్తువులు: తమలపాకులు, వక్కలు, కర్పూరం, అగరవత్తులు, నెయ్యి, దీపపు కుందులు, ఒత్తులు, పసుపు గణపతి పీఠం.
వరలక్ష్మీ వ్రత పూజా విధానం
- ప్రారంభం & సంకల్పం: పూజా స్థలాన్ని శుభ్రపరిచి బియ్యపు పిండితో ముగ్గులు వేసి మండపాన్ని అమర్చుకోవాలి. ఉదయాన్నే అభ్యంగన స్నానం చేసి, పసుపుతో వినాయకుడిని తయారుచేసి తమలపాకుపై ఉంచాలి. ముందుగా గణపతి పూజ చేసి “విఘ్నరాజా సమగ్ర పూజ సఫలం కురు” అని ప్రార్థించాలి.
- కలశ స్థాపన: పీఠంపై బియ్యం పోసి, దానిపై కలశం ఉంచాలి. కలశంలో నీరు, అక్షతలు, నాణెం, పసుపు-కుంకుమ వేసి, మామిడి ఆకులు అమర్చి కొబ్బరికాయను ఉంచాలి. అమ్మవారి ప్రతిమ లేదా ముఖపద్మాన్ని కలశానికి అలంకరించి పీఠంపై ప్రతిష్టించాలి.
- తోర పూజ: 9 ముడులతో తయారుచేసిన తోరాలను అమ్మవారి వద్ద ఉంచి, అర్చన చేసి దైవిక శక్తులు ఆవాహన అయ్యేలా పూజించాలి. పూజ ముగిసిన తర్వాత ఒక తోరాన్ని అమ్మవారికి సమర్పించి, మరొకటి కుడిచేతికి ధరించాలి.
- అంగపూజ & షోడశోపచారాలు: “ఓం వరలక్ష్మ్యై నమః” అని స్మరిస్తూ అమ్మవారి అంగపూజ, అష్టోత్తర శతనామావళిని భక్తితో పఠించి నానావిధ పుష్పాలు, అక్షతలతో అర్చించాలి.
- నైవేద్యం & నీరాజనం: ఇంట్లో తయారు చేసిన పిండివంటలు, పంచామృతాలను అమ్మవారికి నివేదించాలి. అనంతరం కర్పూర నీరాజనం ఇచ్చి మంత్రపుష్పం సమర్పించాలి.
వ్రత కథ & విశిష్టత
ఈ వ్రత మహత్యాన్ని పరమశివుడు పార్వతీదేవికి వివరించినట్లు పురాణాలు చెబుతున్నాయి. మగధ దేశంలో నివసించే చారుమతి అనే పతివ్రతా స్త్రీ నిష్టకు మెచ్చి లక్ష్మీదేవి కలలో సాక్షాత్కరించి ఈ వ్రత విధానాన్ని తెలియజేసింది. చారుమతి తన పొరుగింటి మహిళలతో కలిసి శ్రావణ శుక్రవారం నాడు ఈ వ్రతాన్ని ఆచరించి, అమ్మవారి అనుగ్రహంతో అష్టైశ్వర్యాలు మరియు సకల భోగభాగ్యాలు పొందింది.
నిశ్చలమైన భక్తి, ఏకాగ్రతతో ఈ వ్రతాన్ని ఆచరిస్తే కుటుంబంలో సుఖశాంతులు, ధనధాన్య వృద్ధి కలుగుతాయని విశ్వసిస్తారు.