తెలంగాణకు అత్యంత కీలకమైన పాలమూరు–రంగారెడ్డి ఎత్తిపోతల పథకానికి (PRLIS) జాతీయ ప్రాజెక్టు హోదా కల్పించే అంశంపై కేంద్ర ప్రభుత్వం స్పష్టత ఇచ్చింది. ప్రస్తుతం ఈ ప్రాజెక్టుకు జాతీయ హోదా ఇచ్చే ప్రతిపాదన ఏదీ తమ పరిశీలనలో లేదని కేంద్ర జలశక్తి శాఖ సోమవారం రాజ్యసభ వేదికగా వెల్లడించింది.

రాజ్యసభలో కేంద్రం వెల్లడించిన కీలక వివరాలు:

కాంగ్రెస్ ఎంపీ రేణుకా చౌదరి అడిగిన ప్రశ్నకు కేంద్ర జలశక్తి శాఖ సహాయ మంత్రి రాజ్ భూషణ్ చౌధరి లిఖితపూర్వక సమాధానం ఇచ్చారు.

• పరిశీలనలో లేని జాతీయ హోదా: ‘పిఎమ్‌కెఎస్‌వై-ఎఐబిపి’ (PMKSY-AIBP) మరియు జాతీయ ప్రాజెక్టుల మార్గదర్శకాల ప్రకారం భారీ సాగునీటి ప్రాజెక్టులకు జాతీయ హోదాను పరిశీలిస్తామని, అయితే పాలమూరు–రంగారెడ్డి పథకాన్ని జాతీయ ప్రాజెక్టుగా ప్రకటించే ఆలోచన ప్రస్తుతానికి కేంద్ర ప్రభుత్వ పరిశీలనలో లేదని స్పష్టం చేశారు.
• తెలంగాణకు డీపీఆర్ (DPR) వాపస్: ప్రాజెక్టు ద్వారా అనుకున్న ప్రయోజనాలు సాధించేలా సమగ్ర ప్రణాళికతో తిరిగి రూపొందించాలని సూచిస్తూ పాలమూరు–రంగారెడ్డి డీటైల్డ్ ప్రాజెక్ట్ రిపోర్ట్ (DPR)ను తెలంగాణ ప్రభుత్వానికి తిరిగి పంపినట్లు కేంద్రం తెలిపింది.

జాతీయ హోదాకు ప్రధాన అడ్డంకులు ఇవే:

1. కృష్ణా జలాల వివాదం & ట్రిబ్యునల్ పరిధి: ఈ ప్రాజెక్టులో కృష్ణా నదీ జలాల వినియోగంతో పాటు అంతర్రాష్ట్ర అంశాలు ముడిపడి ఉన్నాయి. ప్రస్తుతం ఇవి కృష్ణా జల వివాదాల ట్రిబ్యునల్–II (KWDT-II) విచారణ పరిధిలో (Sub-judice) ఉన్నందున ఈ వ్యవహారం న్యాయపరిశీలనలో ఉందని కేంద్రం వివరించింది.
2. నిలిచిపోయిన సాంకేతిక పరిశీలన: వివాదం న్యాయస్థానం పరిధిలో ఉన్నందున, ప్రస్తుత దశలో ప్రాజెక్టుకు సంబంధించిన ‘టెక్నో–ఎకనామిక్ అప్రైజల్’ నిర్వహించలేమని కేంద్ర జల సంఘం (CWC) వెల్లడించింది.
3. ఆర్థిక సాయానికి సాంకేతిక అనుమతులు తప్పనిసరి: సాధారణంగా కేంద్ర ఆర్థిక సాయం లేదా జాతీయ హోదా లభించాలంటే ముందుగా CWC సాంకేతిక పరిశీలన, ఆ తర్వాత జలవనరుల శాఖ అడ్వైజరీ కమిటీ ద్వారా టెక్నో–ఎకనామిక్ అప్రైజల్ పూర్తి కావడం నిబంధనల ప్రకారం తప్పనిసరని కేంద్రం స్పష్టం చేసింది.