హిందూ సంప్రదాయంలో తొలి ఏకాదశి (దేవశయని ఏకాదశి) అత్యంత పవిత్రమైన పండుగ. ఆషాఢ మాసంలో వచ్చే ఈ ఏకాదశి రోజు నుంచే పవిత్రమైన చాతుర్మాస వ్రతం ప్రారంభమవుతుంది. అంతేకాకుండా, శ్రీ మహావిష్ణువు ఈ రోజునే యోగనిద్రలోకి వెళ్తాడని పురాణాలు చెబుతున్నాయి.
మన ఐదు కర్మేంద్రియాలు, ఐదు జ్ఞానేంద్రియాలు మరియు మనస్సు.. ఈ 11 అంశాలపై నియంత్రణ సాధించడమే ‘ఏకాదశి’ అంతరార్థం. ఈ ఏడాది జులై 25, 2026 (శనివారం) నాడు తొలి ఏకాదశి వ్రతాన్ని జరుపుకోనున్నారు.
తొలి ఏకాదశి వేళ దర్శించుకోవాల్సిన తెలుగు రాష్ట్రాల దివ్యక్షేత్రాలు
ఈ పవిత్ర దినాన శ్రీమహావిష్ణువు అనుగ్రహం కోసం తెలుగు రాష్ట్రాల్లోని ప్రముఖ వైష్ణవ ఆలయాలను దర్శించుకోవడం విశేష ఫలాన్ని ఇస్తుందని పండితులు చెబుతున్నారు.
- తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం (తిరుపతి)
- శ్రీ సీతారామచంద్రస్వామి ఆలయం (భద్రాచలం)
- యాదాద్రి శ్రీ లక్ష్మీనరసింహస్వామి ఆలయం (యాదాద్రి భువనగిరి)
- అహోబిలం నరసింహస్వామి క్షేత్రం (కర్నూలు)
- సింహాచలం శ్రీ వరాహ లక్ష్మీనరసింహస్వామి ఆలయం (విశాఖపట్నం)
- ద్వారకా తిరుమల – చిన్న తిరుపతి (పశ్చిమ గోదావరి)
- అన్నవరం వీరవెంకట సత్యనారాయణస్వామి ఆలయం (తూర్పు గోదావరి)
- ఒంటిమిట్ట కోదండరామస్వామి ఆలయం (కడప)
పూజా విధానం & ఉపవాస నియమాలు
- బ్రహ్మ ముహూర్త స్నానం: ఈ రోజు ఉదయాన్నే సూర్యోదయానికి ముందే నిద్రలేచి పవిత్ర స్నానం ఆచరించాలి.
- దీపారాధన: పూజా మందిరంలో శ్రీహరి విగ్రహం లేదా పటం ముందు ఆవు నెయ్యితో దీపం వెలిగించి, పూజను ప్రారంభించాలి.
- పూజా ద్రవ్యాలు: విష్ణువుకు అత్యంత ప్రియమైన తులసి దళాలు, సుగంధ పుష్పాలు, గంగాజలం మరియు పంచామృతంతో స్వామివారిని అర్చించాలి.
- ఉపవాస నియమం: రోజంతా అన్నం, పప్పు ధాన్యాలు తీసుకోకుండా ఉపవాసం ఉండాలి. ధాన్యాలు తింటే వ్రత ఫలం లభించదని నమ్మకం. సాయంత్రం వేళ శ్రీహరి నామస్మరణ చేస్తూ పాలు, పండ్లు తీసుకోవచ్చు.
తొలి ఏకాదశి ప్రాముఖ్యత & ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు
- పాప పరిహారం – సిరిసంపదలు: దారిద్ర్యంలో ఉన్న కుచేలుడు ఏకాదశి వ్రతాన్ని ఆచరించి శ్రీకృష్ణుని అనుగ్రహంతో సకల సంపదలు పొందాడని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. ఈ వ్రతం వల్ల పూర్వజన్మ పాపాలు తొలగిపోతాయి.
- ఆరోగ్య సూత్రం: ఏకాదశి రోజున జీర్ణవ్యవస్థకు విశ్రాంతి లభిస్తుంది. పూజ ప్రసాదంగా తీసుకునే పేలాలు, బెల్లం, యాలకుల మిశ్రమం శరీరానికి తక్షణ శక్తిని ఇవ్వడమే కాకుండా జీర్ణక్రియను మెరుగుపరుస్తుంది.